Informujemy, że Pani/Pana dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Górnośląskiej 20/6, kod pocztowy 00-484 (administrator danych) w ramach utrzymywania stałego kontaktu z naszą Fundacją w związku z jej celami statutowymi, w szczególności poprzez informowanie o organizowanych akcjach społecznych. Podstawę prawną przetwarzania danych osobowych stanowi art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

Podanie danych jest dobrowolne, niemniej bez ich wskazania nie jest możliwa realizacja usługi newslettera. Informujemy, że przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Korzystanie z newslettera jest bezterminowe. W każdej chwili przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. W takim przypadku dane wprowadzone przez Pana/Panią w procesie rejestracji zostaną usunięte niezwłocznie po upływie okresu przedawnienia ewentualnych roszczeń i uprawnień przewidzianego w Kodeksie cywilnym.

Do Pani/Pana danych osobowych mogą mieć również dostęp podmioty świadczące na naszą rzecz usługi w szczególności hostingowe, informatyczne, drukarskie, wysyłkowe, płatnicze. prawnicze, księgowe, kadrowe.

Podane dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Jednak decyzje dotyczące indywidualnej osoby, związane z tym przetwarzaniem nie będą zautomatyzowane.

W razie jakichkolwiek żądań, pytań lub wątpliwości co do przetwarzania Pani/Pana danych osobowych prosimy o kontakt z wyznaczonym przez nas Inspektorem Ochrony Danych pisząc na adres siedziby Fundacji: ul. Górnośląska 20/6, 00-484 Warszawa, z dopiskiem „Inspektor Ochrony Danych” lub na adres poczty elektronicznej iod@ordoiuris.pl

Przejdź do treści
PL | EN
Facebook Twitter Youtube

Analiza dotycząca przestępstwa pomocy w aborcji

Data publikacji: 19.07.2017

Zgodnie z art. 152 §2 k.k. karze pozbawienia wolności do lat 3 podlega ten, „kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania”.

I. Czynność sprawcza

Popełnienie wskazanego wyżej czynu zabronionego wymaga zrealizowania czynności sprawczej, która polega na udzieleniu kobiecie ciężarnej pomocy lub nakłaniania jej do przerwania ciąży wbrew przepisom ustawy z dnia z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. Nr 17, poz. 78).

Udzielenie pomocy w przerwaniu ciąży należy rozumieć podobnie, jak w przypadku pomocnictwa w art. 18 § 3 k.k. W efekcie, pomocy udziela ten, kto ułatwia kobiecie ciężarnej przerwanie ciąży z naruszeniem przepisów ustawy, w szczególności dostarczając narzędzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji. Co więcej, analogicznie odpowiada za pomoc także ten, kto wbrew prawnemu, szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego swoim zaniechaniem ułatwia innej osobie jego popełnienie[1].

Na podstawie orzecznictwa oraz doktryny można wskazać kilka przykładów działań wypełniających znamiona zawarte w art. 152 §2 k.k. Nie budzi zatem wątpliwości, że karana będzie pomoc w przerwaniu ciąży udzielona poprzez:

  • dostarczenie narzędzi służących o tego celu[2], w tym sprzedaż leków wczesnoporonnych[3],
  • dostarczenie rady lub informacji (np. gdzie lub w jaki sposób przerwać ciążę)[4],
  • pośrednictwo w organizacji przerywania ciąży, w tym skontaktowanie kobiety w ciąży z osobą przeprowadzającą aborcję[5];
  • udostępnienie gabinetu lekarskiego[6];
  • pokrycie kosztów przeprowadzenia zabiegu przerwania ciąży[7];
  • sporządzenie lub dostarczenie fałszywego dokumentu zaświadczającego istnienie jednej z przesłanek dopuszczalności przerwania ciąży[8];
  • złożenie fałszywych zeznań uprawdopodabniających popełnienie przestępstwa, którego skutkiem była ciąża[9].

Również nakłanianie do przerwania ciąży należy rozumieć tak samo jak w przypadku instytucji podżegania opisanej w art. 18 § 2 k.k., a więc w sytuacji, gdy można by stwierdzić, że doszłoby do wypełnienia znamion podżegania kobiety ciężarnej do przerwanie ciąży z naruszeniem przepisów ustawy, wówczas należy właśnie zastosować art. 152 § 2 k.k[10].

 

II. Charakter przestępstwa

W orzecznictwie sądów powszechnych wskazuje się, że omawiane przestępstwo ma charakter formalny[11]. W konsekwencji, odpowiedzialność sprawcy czynu zabronionego z art. 152 § 2 k.k. jest niezależna od tego, czy urzeczywistnił się skutek w postaci przerwania ciąży, a tym bardziej od miejsca, gdzie skutek się zrealizował[12]. Innymi słowy, „sprawca występku ujętego w art. 152 § 2 KK ponosi odpowiedzialność niezależnie od zaistnienia skutku, a zatem także miejsca, gdzie skutek ten miał nastąpić[13]”.

Omawiane przestępstwo ma również charakter powszechny, a więc może popełnić je każdy.

 

III. Turystyka aborcyjna

Zgodnie z wcześniej cytowanym orzecznictwem sądów powszechnych, skoro możliwe jest przypisanie sprawcy występku z art. 152 § 2 k.k. odpowiedzialności bez względu na to, czy skutek zaistniał, jak również od miejsca, gdzie miał wystąpić, jasno wynika, że przepis art. 152 § 2 k.k. obejmuje swoim zakresem również tzw. „turystykę aborcyjną”. Kluczowe jest bowiem samo udzielenie pomocy lub nakłanianie, a nie to czy i gdzie kobieta dokona ewentualnego zabiegu przerwania ciąży. Nie znajduje więc tutaj zastosowania art. 111 § 1 k.k. (tzw. zasada podwójnej karalności), chyba że z ustaleń wynikałoby, że udzielenie pomocy lub nakłanianie miało od początku do końca miejsce poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej i na terytorium, gdzie się odbywało nie stanowiło przestępstwa.

Takie rozumienie omawianej normy zostało podniesione nie tylko w orzecznictwie, ale również doktrynie, bowiem jak zauważa R. Kokot: „W literaturze wyrażany jest także pogląd, iż znamiona udzielenia pomocy realizuje organizowanie tzw. turystyki aborcyjnej, mającej na celu ułatwienie kobietom chcącym przerwać ciążę wyjazdu do placówek medycznych znajdujących się w państwach o liberalniejszych unormowaniach w zakresie dopuszczalności takich zabiegów[14].

Również K. Wiak stwierdza, że „sprawca, który udziela pomocy kobiecie ciężarnej w przerwaniu ciąży z naruszeniem warunków określonych w ustawie z 7.1.1993 r. lub ją do tego nakłania – wypełnia znamiona czynu z art. 152 § 2 KK, niezależnie od tego, w jakim miejscu miałoby dojść do aborcji[15].

 

IV. Usiłowanie

Możliwe jest usiłowanie przestępstwa z art. 152 § 2 k.k.[16].

 

[1] Zob. M. Królikowski [w:] M. Królikowski, R. Zawłocki, Kodeks karny. Część szczególna. Tom I. Komentarz do artykułów 117–221, Warszawa 2013, SIP Legalis, komentarz do art. 152, Nb. 44.

[2] Zob. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2008 r., sygn. II AKa 231/08.

[3] Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa 36/16.

[4] Tamże.

[5] Tamże.

[6] Zob. R. Kokot [w:] R. Stefański, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2013, SIP Legalis, komentarz do art. 152, Nb. 12.

[7] Tamże.

[8] Tamże.

[9] Tamże.

[10] Zob. M. Królikowski [w:] M. Królikowski, R. Zawłocki, Kodeks…, komentarz do art. 152, Nb. 44.

[11] Zob. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. II AKa 401/15.

[12] Tamże.

[13] Tamże.

[14] Zob. R. Kokot [w:] R. Stefański, Kodeks…, komentarz do art. 152, Nb. 12.

[15] K. Wiak [w:] A. Grześkowiak, K. Wiak, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2017, SIP Legalis, komentarz do art. 152, Nb. 11.

[16] Zob. M. Królikowski [w:] M. Królikowski, R. Zawłocki, Kodeks…, komentarz do art. 152.

Autor: dr Jerzy Ferenz

Ochrona życia

Przepisy obligują gminę do sprawienia godnego pochówku każdemu, kto zmarł na jej terenie – bez względu na wiek

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wszystkie dzieci utracone (zmarłe) przed narodzeniem mają prawo do godnego pochówku, a w razie jego niewykonania przez rodzinę lub inne podmioty uprawnione obowiązek przeprowadzenia pogrzebu spoczywa na gminie. Instytut Ordo Iuris wysłał zapytania w trybie dostępu do informacji publicznej do w sumie 30 warszawskich dzielnic i podwarszawskich gmin, by dowiedzieć się, czy w praktyce wywiązują się one z ustawowego obowiązku. 


Obowiązek gminy

Czytaj Więcej

Ochrona życia

Opinia dotycząca projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży („Zatrzymaj Aborcję”)[1] – druk sejmowy 2146

Opinia dotycząca projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży („Zatrzymaj Aborcję”)[1] – druk sejmowy 2146

 

Czytaj Więcej

Ochrona życia

Pełna ochrona życia ludzkiego a dzieciobójstwo w Salwadorze

W związku z powtarzającymi się, nieprawdziwym relacjami na temat prawa, które w Salwadorze w pełnym zakresie broni niewinnego życia ludzkiego w okresie prenatalnym, warto zapoznać się z treścią regulacji prawnych, które faktycznie obowiązują w Salwadorze. Pozwoli to na łatwą weryfikację rzetelności doniesień mówiących o rzekomym karaniu w Salwadorze za poronienie.

Aborcja: stan prawny:

Czytaj Więcej