fbpx Witold Łukasik: Osoby z przeciwwskazaniami do noszenia maseczek pominięte w rozporządzeniu Rady Ministrów | Ordo Iuris

Informujemy, że Pani/Pana dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Zielnej 39, kod pocztowy 00-108 (administrator danych) w ramach utrzymywania stałego kontaktu z naszą Fundacją w związku z jej celami statutowymi, w szczególności poprzez informowanie o organizowanych akcjach społecznych. Podstawę prawną przetwarzania danych osobowych stanowi art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

Podanie danych jest dobrowolne, niemniej bez ich wskazania nie jest możliwa realizacja usługi newslettera. Informujemy, że przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Korzystanie z newslettera jest bezterminowe. W każdej chwili przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. W takim przypadku dane wprowadzone przez Pana/Panią w procesie rejestracji zostaną usunięte niezwłocznie po upływie okresu przedawnienia ewentualnych roszczeń i uprawnień przewidzianego w Kodeksie cywilnym.

Do Pani/Pana danych osobowych mogą mieć również dostęp podmioty świadczące na naszą rzecz usługi w szczególności hostingowe, informatyczne, drukarskie, wysyłkowe, płatnicze. prawnicze, księgowe, kadrowe.

Podane dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Jednak decyzje dotyczące indywidualnej osoby, związane z tym przetwarzaniem nie będą zautomatyzowane.

W razie jakichkolwiek żądań, pytań lub wątpliwości co do przetwarzania Pani/Pana danych osobowych prosimy o kontakt z wyznaczonym przez nas Inspektorem Ochrony Danych pisząc na adres siedziby Fundacji: ul. Zielna 39, 00-108 Warszawa, z dopiskiem „Inspektor Ochrony Danych” lub na adres poczty elektronicznej [email protected]

Przejdź do treści
PL | EN
Facebook Twitter Youtube

Witold Łukasik: Osoby z przeciwwskazaniami do noszenia maseczek pominięte w rozporządzeniu Rady Ministrów

Data publikacji: 14.04.2022

Adobe Stock

· Rozporządzenie Rady Ministrów z 25 marca znacznie ograniczyło nakaz zakrywania ust i nosa przy pomocy maseczki.

· Zabrakło w nim jednak istotnego wyłączenia, które było zawarte w poprzednich rozporządzeniach.

· Obecnie osoby z medycznymi przeciwwskazaniami do noszenia maseczek nie mogą legitymować się zaświadczeniem lekarskim.

· Oznacza to, że takie osoby są zmuszone do zasłaniania ust i nosa np. w placówkach leczniczych, co może prowadzić do pogorszenia ich stanu zdrowia.

Obostrzenia znacznie złagodzone

Pomimo szerokich zmian w polskim porządku prawnym, w zakresie znoszenia restrykcji epidemicznych, wciąż obowiązują ograniczenia określone między innymi rozporządzeniem Rady Ministrów z 25 marca 2022 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii[1]. Utrzymany został między innymi nakaz zakrywania ust i nosa przy pomocy maseczki, jednakże tylko w budynkach, w których prowadzona jest działalność lecznicza oraz w aptekach i przynajmniej na razie tylko do 30 kwietnia br.[2].  Podstawą do wprowadzenia powyższego nakazu jest art. 46b pkt 13 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi[3], który stanowi, że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić nakaz zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach, wraz ze sposobem realizacji tego nakazu.

Egzekwowanie powyższego nakazu – bez zmian – odbywa się na drodze postępowania mandatowego. Praktyka pokazała, że niezakrywanie maseczką ust i nosa w miejscach, w których nakaz ten obowiązuje, najczęściej skutkuje – w ocenie oskarżyciela publicznego - realizacją znamion wykroczenia, stypizowanego w art. 116 §1a Kodeksu wykroczeń[4], który przewiduje karę grzywny albo karę nagany dla osoby, która nie przestrzega zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi podlega karze grzywny albo karze nagany.

Istotny aspekt pominięty

W toku procesu luzowania obostrzeń, Rada Ministrów pominęła jednak jeden kluczowy aspekt nakazu zakrywania maseczką ust i nosa. Mowa o wyłączeniu stosowania obowiązku, w przypadku osoby, która nie może zakrywać ust lub nosa z powodu całościowych zaburzeń rozwoju, zaburzeń psychicznych, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim, trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa, zaawansowanych schorzeń neurologicznych, układu oddechowego lub krążenia, przebiegających z niewydolnością oddechową lub krążenia.

Takie bowiem wyłączenie obowiązywało na mocy poprzednich rozporządzeń określających ograniczenia, nakazy oraz zakazy, w związku z wystąpieniem stanu epidemii[5]. Aby móc z nich skorzystać, należało jedynie przedstawić na żądanie Policji, straży gminnej, Straży Marszałkowskiej, Straży Granicznej, Straży Ochrony Kolei, zaświadczenie lekarskie lub inny dokument potwierdzający przeciwskazania zdrowotne do zakrywania maseczką ust i nosa.

Jaki będzie skutek braku wyłączenia?

Brak powyższego wyłączenia, narażać może osoby z przeciwskazaniami do noszenia maseczek na negatywne konsekwencje zdrowotne. Jednocześnie – jak pokazała praktyka – brak maseczki może doprowadzić nawet do nieudzielenia świadczenia zdrowotnego w podmiocie świadczącym usługi medyczne. Takie jednak działanie jest bezprawne, o czym Instytut Ordo Iuris pisał w odrębnej analizie prawnej. Kolejną konsekwencją braku wyłączenia – oprócz tej zdrowotnej – może być nieobsłużenie konsumenta w aptece, z uwagi na brak maseczki.

W art. 46bb ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi, ustawodawca wskazał, że nieprzestrzeganie obowiązku, o którym mowa w art. 46b pkt 13 (nakaz zakrywania ust i nosa), stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy sprzedaży, o której mowa w art. 135 Kodeksu wykroczeń[6].

W świetle powyższej regulacji, przedsiębiorca prowadzący punkt apteczny może odmówić konsumentowi - który nie zakrywa maseczką ust i nosa z przyczyn zdrowotnych - sprzedaży leku. Jednocześnie jego działanie, w tym przypadku, nie będzie stanowiło realizacji znamion wykroczenia stypizowanego w art. 135 Kodeksu wykroczeń.

Konkludując, brak przepisu wyłączającego nakaz zakrywania ust i nosa, stanowi uderzenie w grupę społeczeństwa, która z uwagi na swój stan zdrowotny nie może zasłaniać dróg oddechowych. Prócz narażenia powyższej grupy na poważniejsze konsekwencje zdrowotne, wynikające z zakrycia maseczką ust i nosa, może dodatkowo narazić na nieuzasadnioną odmowę udzielenia świadczeń zdrowotnych, lub niemożność zakupu leków w punkcie aptecznym. Osoby, które mają obiektywne przeciwwskazania do noszenia maseczki są także grupą, która z większym prawdopodobieństwem potrzebuje leków albo świadczeń medycznych, więc brak wyłączenia ich z obowiązku noszenia maseczki może narazić ich na rozstrój zdrowia – w przypadku nałożenia maseczki – albo utrudnić działania ratujące zdrowie oraz życie, jak chociażby zakup niezbędnych leków.

Witold Łukasik - analityk Centrum Analiz Legislacyjnych Ordo Iuris

WIĘCEJ NA TEMAT PRAW OBYWATELI W CZASIE PANDEMII


[1] Dz. U. poz. 679, dalej jako: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 marca 2022 r.

[2] § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 marca 2022 r.

[3] Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2069 z późń. zm.), dalej jako: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi.

[4] Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r. poz. 2008 z późń. zm.), dalej jako: Kodeks wykroczeń.

[5] Ostatnio w § 23 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 lutego 2022 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 473).

[6] Art. 135 Kodeksu wykroczeń stanowi: kto, zajmując się sprzedażą towarów w przedsiębiorstwie handlu detalicznego lub w przedsiębiorstwie gastronomicznym, ukrywa przed nabywcą towar przeznaczony do sprzedaży lub umyślnie bez uzasadnionej przyczyny odmawia sprzedaży takiego towaru, podlega karze grzywny.

Wspieram
Wolności obywatelskie

08.12.2022

Zmiany w niekonstytucyjnym projekcie ustawy, które zaostrzają kierunek. Analiza i propozycje Ordo Iuris

· Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało zmieniony projekt ustawy o ochronie ludności oraz o stanie klęski żywiołowej.

Czytaj Więcej
Wolności obywatelskie

08.12.2022

Remedium na brak zaufania obywateli do państwa? Autonomia a polski porządek prawny

W ostatnim czasie odnotowuje się spadek zaufania obywateli do państwa. Proces ten w szczególności przybrał na sile podczas pandemii COVID-19. Ponadto obywatele narzekają na opieszałość i przewlekłość nawet najprostszych postępowań sądowych. Jako remedium na niezadowolenie oraz rozczarowanie wynikające z polskiego ustawodawstwa i orzecznictwa, niektórzy publicyści wskazują na różne kontrowersyjne rozwiązania, m.in. na powołanie autonomii terytorialnej. Rozwiązania takie funkcjonują z powodzeniem, np. w Belgii, Hiszpanii czy Niemczech.

Czytaj Więcej
Wolności obywatelskie

01.12.2022

Czeski Trybunał Konstytucyjny: rozróżnienie na kobietę i mężczyznę w numerze PESEL jest zasadne i potrzebne

W wielu krajach trwają naciski aktywistów LGBT na organy państwowe w celu realizacji ideologicznych żądań. Nie wszystkie krajowe instytucje ulegają jednak tej presji.

Czytaj Więcej
Wolności obywatelskie

30.11.2022

Izolacja niezaszczepionego pracownika w miejscu pracy to mobbing

Mimo że sytuacja covidowa od dawna nie jest głównym tematem poruszanym w mediach, w Polsce formalnie nadal obowiązuje stan zagrożenia epidemicznego. Co za tym idzie, stosowane są również związane z tym regulacje prawne. Czy na ich podstawie pracodawca ma prawo, by odizolować swego niezaszczepionego pracownika na terenie miejsca pracy? Czy przepisy rzeczywiście zapewniają wszystkim równe traktowanie i zakaz dyskryminacji?

Czytaj Więcej