Informujemy, że Pani/Pana dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Zielnej 39, kod pocztowy 00-108 (administrator danych) w ramach utrzymywania stałego kontaktu z naszą Fundacją w związku z jej celami statutowymi, w szczególności poprzez informowanie o organizowanych akcjach społecznych. Podstawę prawną przetwarzania danych osobowych stanowi art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

Podanie danych jest dobrowolne, niemniej bez ich wskazania nie jest możliwa realizacja usługi newslettera. Informujemy, że przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Korzystanie z newslettera jest bezterminowe. W każdej chwili przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. W takim przypadku dane wprowadzone przez Pana/Panią w procesie rejestracji zostaną usunięte niezwłocznie po upływie okresu przedawnienia ewentualnych roszczeń i uprawnień przewidzianego w Kodeksie cywilnym.

Do Pani/Pana danych osobowych mogą mieć również dostęp podmioty świadczące na naszą rzecz usługi w szczególności hostingowe, informatyczne, drukarskie, wysyłkowe, płatnicze. prawnicze, księgowe, kadrowe.

Podane dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Jednak decyzje dotyczące indywidualnej osoby, związane z tym przetwarzaniem nie będą zautomatyzowane.

W razie jakichkolwiek żądań, pytań lub wątpliwości co do przetwarzania Pani/Pana danych osobowych prosimy o kontakt z wyznaczonym przez nas Inspektorem Ochrony Danych pisząc na adres siedziby Fundacji: ul. Zielna 39, 00-108 Warszawa, z dopiskiem „Inspektor Ochrony Danych” lub na adres poczty elektronicznej iod@ordoiuris.pl

Przejdź do treści
PL | EN
Facebook Twitter Youtube

Polki i Polacy popierają postulaty pełnej ochrony życia od chwili poczęcia, ochrony macierzyństwa i ochrony małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny

Data publikacji: 08.03.2019

W lutym 2019 r. Instytut IBRiS na zlecenie Instytutu Ordo Iuris przeprowadził sondaż dotyczący trzech społecznych kwestii będących od lat przedmiotem publicznej debaty. Pytania zadane respondentom w badaniu dotyczyły kwestii ochrony życia, ochrony macierzyństwa przed dyskryminacją oraz ochrony tożsamości małżeństwa. Po raz kolejny okazuje się, że Polki i Polacy popierają pełną ochronę wartości jakimi są prawo do życia od poczęcia, macierzyństwo i małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, których ochrona zagwarantowana jest w Konstytucji RP. 

Ochrona życia od poczęcia

Na pytanie zadane w najnowszym sondażu[1] przeprowadzonym przez IBRiS na zlecenie Instytutu Ordo Iuris w lutym 2019 roku „Czy popiera Pan(i) pełną ochronę życia ludzkiego od momentu poczęcia?” swoje poparcie zadeklarowało aż 60,4% ogółu respondentów, natomiast przeciwko tym postulatom opowiedziała się znaczna mniejszość, tj. 29,4%. Co znamienne, od paru lat niezmiennie największy odsetek osób chcących wprowadzenia pełnej ochrony prawnej również na prenatalnym etapie rozwoju człowieka znajduje się wśród najmłodszej grupy w przedziale wiekowym 18-29 lat i rokrocznie przekracza on 70%. W tegorocznym sondażu wynik ten był równie wysoki – poparcie postulatów pro-life wśród osób wkraczających w dorosłość sięgnęło aż 75,2%.

Celem przeprowadzanych sondaży jest przede wszystkim zbadanie rzeczywistej skali zrozumienia samego zjawiska, świadomości prawnej oraz społecznej dotyczącej aborcji oraz debaty publicznej na ten temat. Punktem wyjścia dla pytania sformułowanego w badaniu IBRiS jest system aksjologiczny chroniony przez Konstytucję, w myśl którego dobrem chronionym prawnie jest życie ludzkie, nie zaś „stan ciąży”. Stosowanie w pytaniu dehumanizującego określenia „przerwanie ciąży”, pomijającego istotę aborcyjnego zabiegu, nie jest zatem właściwe. To ludzkie życie jest dobrem domagającym się najwyższej ochrony i właściwie ujętym przedmiotem publicznej debaty. Zgodnie z art. 38 Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Bezsprzecznie potwierdził to również Trybunał Konstytucyjny wyroku z 28 maja 1997 r.,( sygn. akt K 26/96), orzekając iż: Wartość konstytucyjnie chronionego dobra prawnego jakim jest życie ludzkie, w tym życie rozwijające się w fazie prenatalnej, nie może być różnicowana (...) Od momentu powstania życie ludzkie staje się więc wartością chronioną konstytucyjnie. Dotyczy to także fazy prenatalnej. Istotą regulacji ustawowych, a zarazem właściwym sposobem urzeczywistniania porządku konstytucyjnego jest zatem ochrona ludzkiego życia jako wartości zasługującej na taką prawną ochronę, nie zaś kwestia „liberalizacji” czy „zaostrzenia” przepisów prawa stanowionego regulujących dostęp do aborcji. Do tej precyzji należy dążyć niezależnie od skali aktualnej popularności wybranych pojęć, które starają się narzucić niektórzy lobbyści i uczestnicy debaty publicznej, nawet gdyby w danym okresie historycznym, np. podczas formułowania tzw. kompromisu aborcyjnego, lecz przed uchwaleniem Konstytucji, postanowił użyć ich dawny ustawodawca zwykły, gdyby dosłowne rozumienie tych pojęć miało pozostawać w sprzeczności z Konstytucją jako rozmywające i zacierające sens podstawowego odniesienia do wzmocnienia ochrony prawnej przysługującego każdemu człowiekowi podstawowego prawa, jakim jest prawo do życia.

Wsparcie Polek i Polaków dla ochrony życia jest widoczne od lat i ciągnie rośnie. Podobne wyniki, potwierdzające te tendencje, osiągnięte były w badaniach prowadzonych przez inne pracownie, w tym CBOS, IPSOS w latach 2016-2018.

Według badań przeprowadzanych przez IPSOS w okresie od maja 2016 do lutego 2017 r. poparcie dla ochrony życia nie spadło, lecz pozostaje na wysokim poziomie. W 2017 pełną ochronę życia popierało ponad 60% respondentów wobec 59%, które deklarowały takie poparcie w maju poprzedniego roku. Warto również odnotować wysokie poparcie kobiet (63,3% – wzrost z 61% w 2016 r.) dla całkowitej ochrony życia ludzkiego w okresie prenatalnym.

Natomiast w innym majowym badaniu IBRiS z 2016 r. ponad 58% respondentów popierało przedstawiony im postulat całkowitego zakazu aborcji z zachowaniem możliwości ratowania życia matki, jeśli byłoby zagrożone. Pytanie sformułowane w sondażu brzmiało: „Czy popiera Pan(i) całkowity zakaz aborcji, z zachowaniem możliwości ratowania życia matki, jeśli jest zagrożone?”. Wśród kobiet twierdząco odpowiedziało 57,9% pytanych, wśród mężczyzn – 59,5%. Postulat całkowitego zakazu aborcji z zachowaniem możliwości ratowania życia matki uzyskał poparcie większości respondentów we wszystkich grupach wiekowych a najwyższe poparcie, bo 79,2% - uzyskał wśród osób w wieku 18-24 lat.

W sondażach z kolejnego roku, przeprowadzonych przez CBOS w okresie czasu 30 marca – 6 kwietnia 2017 było wyraźnie widać, że poparcie dla prawnej ochrony życia od momentu poczęcia trwale utrzymuje się na wysokim poziomie. Na pytanie „Czy popiera Pani/Pan pełną ochronę życia ludzkiego od momentu poczęcia?” aż 71,6 % respondentów opowiedziało, w sposób twierdzący (w tym 40,7 % - zdecydowanie tak).  Z badania przeprowadzonego rok wcześniej wynikało natomiast, że 66 % respondentów zgadza się, że „zawsze i niezależnie od okoliczności, ludzkie życie powinno być chronione od poczęcia do naturalnej śmierci”. Sondaże CBOS pokazują, że sprzeciw Polaków wobec aborcji znacznie wzrósł od czasu, kiedy w 2011 r. zgłoszono pierwszą inicjatywę obywatelską przewidującą zakaz aborcji. Tocząca się nieustannie debata publiczna w Polsce, liczne marsze dla życia i rodziny, wprowadzenie do debaty argumentów prawnych oraz opartych na wiedzy medycznej niezaprzeczalnie wpłynęły pozytywnie na świadomość Polaków w zakresie naganności moralnej czynu, jakim jest aborcja zarówno dla dziecka, jak i jego matki, oraz jak ważne dla jej skutecznego przeciwdziałania jest objęcie pełną prawną ochroną życia każdego człowieka od chwili jego poczęcia.

Ochrona macierzyństwa przed dyskryminacją

Wyniki sondażu IBRIS w kontekście ochrony macierzyństwa potwierdzają tezę, że dyskryminacja kobiet nie jest związana stricte z płcią, lecz z macierzyństwem. Polityka antydyskryminacyjna państwa powinna być zatem skierowana przede wszystkim do matek, które powinny otrzymać wsparcie w łączeniu pracy zarobkowej z rodzicielstwem.

Na pytanie instytutu IBRiS „Która z podanych grup kobiet najczęściej Pana(i) zdaniem pada ofiarą dyskryminacji i wykluczenia?” tylko 6,5% respondentów wskazało kobiety wykonujące wyłącznie pracę zarobkową, zaś aż 40% - kobiety, które czasowo lub na stałe rezygnują z pracy zarobkowej i chcą poświęcić się macierzyństwu. 25,1% badanych uznało, że dyskryminowane są najczęściej kobiety łączące pracę zarobkową z macierzyństwem. Spora grupa osób nie zauważa problemu dyskryminacji kobiet w ogóle (14,6%) lub nie ma w tej kwestii zdania (13,8%).

Wspólnym mianownikiem powyższych odpowiedzi jest macierzyństwo jako czynnik powodujący dyskryminację. Potwierdzają to badania przeprowadzone na całym świecie. W 2015 r. brytyjska organizacja pozarządowa „Equality nad Human Rights Commission” przeprowadziła badania sondażowe wśród ponad 3000 brytyjskich pracodawców oraz ponad 3200 brytyjskich matek[2]. Okazało się m.in., że jedna na pięć matek padła ofiarą szykanowania lub negatywnych komentarzy związanych z ciążą czy elastycznymi godzinami pracy. 11% Brytyjek posiadających dzieci zostało zwolnionych lub zmuszonych do rezygnacji z powodu złego traktowania[3], zaś jedna na dziesięć matek twierdziła, że była gorzej traktowana przez pracodawcę po powrocie do pracy w porównaniu do czasu sprzed ciąży[4]. W 2014 r. Australijska Komisja Praw Człowieka ogłosiła, że co druga Australijka wychowująca dzieci padła ofiarą dyskryminacji w miejscu pracy, zaś 18% australijskich matek straciło pracę w związku z macierzyństwem[5].

Instytut badawczy IBRiS zadał również pytanie „Co Pana(i) zdaniem państwo powinno szczególnie promować, m.in. poprzez środki finansowe?”. Tylko 4,9% respondentów wskazało pracę zarobkową kobiet. 49,8% badanych uznało, że należy wspierać połączenie pracy zarobkowej z macierzyństwem, zaś 26,9% - wolny wybór między poświęceniem się wychowaniu dzieci, pracą zarobkową a połączeniem tych aktywności.

Warto zauważyć, że dotychczas przeprowadzone badania w Europie i na świecie dowodzą, że rodzina jest jednym z priorytetów kobiet, które chcą łączyć wykonywanie pracy zarobkowej z wychowywaniem dzieci. W 2011 r. matki o preferowaną formę aktywności zawodowej zapytała organizacja Mouvement Mondial des Mères-Europe[6]. Wyniki badania wykazały, że zaledwie 11% matek w Europie chce być zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy. Blisko 2,5-krotnie więcej kobiet chciałoby całkowicie poświęcić się opiece nad dzieckiem i pracy w domu (26%). Największa grupa kobiet (63%) chce mieć możliwość elastycznego kształtowania czasu pracy, by dostosować go do obowiązków rodzinnych wynikających z konieczności opieki nad dziećmi.

Tendencje te utrzymują się nie tylko w Europie. W latach 1997-2012 w Stanach Zjednoczonych Pew Research Center przeprowadziło badania odnośnie preferencji kobiet posiadających co najmniej jedno dziecko poniżej 18 r.ż. odnośnie do zatrudnienia[7]. Okazało się, że na przestrzeni 15 lat inklinacje te niewiele się zmieniły. W 1997 r. 44% matek chciało podjąć pracę zarobkową na niepełny etat; w 2012 r. odsetek ten wzrósł do 47%. Zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy w 1997 r. wybrałoby tylko 30% matek, zaś w 2012 r. – 32%. W 2012 r. co piąta matka chciałaby poświęcić się wyłącznie aktywności opiekuńczo-wychowawczej.

Chcąc odpowiedzieć na pytanie o kierunki polityki antydyskryminacyjnej i prorodzinnej państwa, warto przytoczyć też wyniki przeprowadzonego w Polsce badania sondażowego z 2011 r. Pokazują one, że ponad połowa badanych (52%) w ogóle nie chciałaby posłać dziecka do żłobka. Jednocześnie, aż 85% polskich matek dzieci w wieku 4–36 miesięcy najchętniej powierzyłoby stałą opiekę nad dzieckiem opiekunce spośród najbliższej rodziny i przyjaciół[8]. Co więcej, badania przeprowadzone przez IPSOS w lutym 2017 r. na zlecenie Instytutu Ordo Iuris pokazały, że prawie 61% Polaków jest zdania, że rodzice powinni mieć wybór, na jaką formę opieki nad dzieckiem zostaną przeznaczone środki publiczne. Niecałe 14% ankietowanych uważa, że władze publiczne powinny finansować tylko żłobki.

Analizując wyniki badania przeprowadzonego przez IBRiS, szczególnie w kontekście innych podobnych sondaży, należy stwierdzić, że dyskryminacja kobiet w miejscach pracy oraz w społeczeństwie związana jest z dyskryminacją macierzyństwa. Państwo powinno realizować politykę antydyskryminacyjną i demograficzną ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji matek – zarówno tych, które chcą poświęcić się wychowywaniu dzieci, jak i tych które pragną łączyć pracę zarobkową z rodzicielstwem.

Ochrona tożsamości małżeństwa

W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie mediów kwestią zredefiniowania pojęcia małżeństwa czy rozszerzenia przysługujących mu uprawnień na konkubinaty jednopłciowe. Wyniki badań przeprowadzonych przez IBRiS wskazują, że większość społeczeństwa nie popiera tego typu propozycji.

W związku z badaniem zadano dwa pytania dotyczące kwestii związanych z małżeństwem. Aż 77% respondentów odpowiedziało pozytywnie na pytanie: „Czy popiera Pan(i) prawną ochronę małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny?”. W przedziale wiekowym 30-39 lat poparcie wyraziło 78,3%, a w grupie 60-69 lat – aż 87,6%. W każdej z grup wynik znacząco przekraczał 50%. Dla porównania warto zaznaczyć, że ogółem odpowiedzi negatywnej udzieliło tylko 17,3% osób. 5,7% osób zaznaczyło opcję „Nie wiem / Trudno powiedzieć”.

Podobne wyniki zostały uzyskane przy drugim pytaniu: „Czy Pana(i) zdaniem konkubinaty homoseksualne powinny uzyskać takie same uprawnienia jak małżeństwa, włącznie z prawem do adopcji dzieci?”. Poparcia dla tej inicjatywy udzieliło zaledwie 23%, podczas gdy przeciwne było 69,3% respondentów. W najmłodszych grupach wiekowych (18-29 lat i 30-39 lat) głosy przeciwne wynosiły odpowiednio 70,4% i 73,4%.

Wyniki utrzymują się na poziomie porównywalnym do badań zleconych wcześniej przez Fundację Mamy i Taty, w których 86,5% ankietowanych zgodziło się z „definicją małżeństwa zawartą w polskiej konstytucji (art. 18), uznającą małżeństwo za związek mężczyzny i kobiety”. Natomiast na pytanie „Czy osoby tej samej płci pozostające ze sobą w związku, powinny mieć prawo do zawierania małżeństw, które łączy się z prawem do adopcji dzieci?” 71% respondentów udzieliło odpowiedzi negatywnej[9].

Przedstawione wyniki spotkały się z krytyką m.in. ze strony Stowarzyszenia Miłość Nie Wyklucza, które zarzucało Fundacji Mamy i Taty nieodpowiednie sformułowanie pytania; zdaniem Stowarzyszenia, należałoby oddzielić kwestię małżeństwa od adopcji dzieci, z czego ma jedynie wynikać, że Polacy nie popierają adopcji dzieci przez związki osób tej samej płci[10].

Należy jednak podkreślić, że taka konstrukcja, tj. zawarcie związku małżeńskiego między osobami tej samej płci, który nie przewiduje możliwości adopcji dzieci, byłaby błędna w swoim założeniu. Rozdzielenie małżeństwa od wychowania dzieci (biologicznymi lub adoptowanymi) jest zaprzeczeniem podstawowej funkcji małżeństwa, jaka została sformułowana na podstawie polskiego prawa. Jak podaje Encyklopedia PWN, małżeństwo to: „regulowany przez prawo trwały związek kobiety i mężczyzny zawarty w celu wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra założonej rodziny, a zwłaszcza wychowania dzieci.”[11]. Wprowadzenie innych rozwiązań, tj. ustanowienie małżeństw, które nie będą mogły dokonywać adopcji prowadziłaby do odmiennego traktowania podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji (tj. pozostających w związku małżeńskim), to mogłoby dać podstawy do stwierdzenia dyskryminacji. Dlatego też forsowanie rozszerzenia definicji małżeństwa, czy raczej praw im przysługujących, jest równoznaczne z adopcją dzieci przez związki osób tej samej płci.

Instytut Ordo Iuris w trakcie zlecania ankiety zwrócił również uwagę właśnie na zgodność użytych w pytaniach pojęć z terminologią oraz systemem aksjologicznym aprobowanym zarówno przez ustrojodawcę konstytucyjnego, jak i ustawodawcę zwykłego. Należy podkreślić, że polski porządek prawny nie zna konstrukcji „związków partnerskich”, wyjątkowo rozpoznając „wspólne pożycie” (konkubinat) jako stan faktyczny. Ze względu na różny stopień tej precyzji w formułowaniu zagadnień wyniki różnych ankiet pozostają zróżnicowane. Pokazuje to np. niedawne badanie wykonane dla OKO.press.[12] Zadano w nim pytania: „Czy pary homoseksualne powinny mieć w Polsce prawo do związków partnerskich, małżeństw, adopcji dzieci?”. W rzeczywistości już Kodeks karny z 1932 r. (tzw. kodeks Makarewicza) wprowadził depenalizację pożycia jednopłciowego, zatem możność pozostawania w jednopłciowym konkubinacie istnieje i nie pociąga za sobą sankcji prawnokarnych już od wielu dekad, co nie wymaga dodatkowych gwarancji ustawowych. Nie można mówić w tym kontekście o „prawie”, a jedynie o politycznym postulacie instytucjonalizacji związków jednopłciowych.

W tym kontekście przywołać należy polskie regulacje prawne, zwłaszcza art. 18 Konstytucji RP: „Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej”. Interpretacja małżeństwa jako wyłącznie związku kobiety i mężczyzny miała odzwierciedlenie również w trakcie przebiegu dyskusji podczas prac nad Konstytucją RP[13]. Zaznaczył to również Sąd Apelacyjny w Katowicach: „W art. 18 Konstytucji pojęcie małżeństwa uzupełnione jest zwrotem definicyjnym, określającym małżeństwo "jako związek kobiety i mężczyzny". (…) uwzględniając cel, jaki przyświecał ustrojodawcy, który kształtował treść art. 18 Konstytucji, jakim było wykluczenie w prawie polskim możliwości konstruowania przez ustawodawcę zwykłego małżeństwa osób tej samej płci. Cel ten uwidacznia przebieg prac nad art. 18 Konstytucji (…)”[14]. Taka interpretacja znajduje również uzasadnienie w orzecznictwie, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego: „art. 18 Konstytucji RP, który definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, a tym samym wynika z niego zasada nakazująca jako małżeństwo traktować w Polsce jedynie związek heteroseksualny”[15]. Podobnie w innym wyroku stwierdził, że „Jest wobec tego oczywiste, że małżeństwem w świetle Konstytucji i co za tym idzie – w świetle polskiego prawa, może być i jest wyłącznie związek heteroseksualny, a więc w związku małżeńskim małżonkami nie mogą być osoby tej samej płci”[16]. Również według Trybunału Konstytucyjnego „małżeństwo (jako związek kobiety i mężczyzny) uzyskało w prawie krajowym RP odrębny status konstytucyjny zdeterminowany postanowieniami art. 18 Konstytucji. Zmiana tego statusu byłaby możliwa jedynie przy zachowaniu rygorów trybu zmiany Konstytucji, określonych w art. 235 tego aktu”[17].

Obowiązujące regulacje prawne chronią tożsamość małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Również analiza wyników sondaży zleconych przez Instytut Ordo Iuris oraz inne instytucje potwierdza utrzymujące się od lat na wysokim poziomie poparcie społeczeństwa dla jej zachowania oraz obrony przed wszelkimi próbami naruszenia.

Podsumowanie

Wyniki sondażu IBRiS z 2019 r. po raz kolejny potwierdziły stałe tendencje w polskim społeczeństwie do wzmacniania się świadomości wśród Polaków o doniosłości i rzeczywistym przedmiocie sporów publicznych debat w kontekście wysuwanych przez progresywne środowiska feministyczno-lewicowe postulatów prawnopolitycznych sprzecznych w polską Konstytucją. Polki i Polacy jednoznacznie popierają postulaty wzmocnienia prawnej ochrony prawa do życia od poczęcia, ochrony macierzyństwa przed dyskryminacją oraz ochrony tożsamości małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny.

 

Autorki: Karina Walinowicz, Magdalena Olek, Marta Kowalczyk


1] Sondaż IBRiS dla Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris przeprowadzony 7-8.02.2019 r. Badanie zrealizowane metodą telefonicznych, standaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych wspomaganych komputerowo (CATI), na próbie 1100 osób.

[2] Equality and Human Rights Commission, Pregnancy and Maternity- Related Discrimination and Disadvantage. First findings: Surveys of Employers and Mothers, https://www.equalityhumanrights.com/sites/default/files/pregnancy-and-maternity-related-discrimination-and-disadvantage_0.pdf (dostęp: 5.03.2019 r.).

[3] Tamże, s. 9.

[4] Tamże, s. 112.

[5] Australian Human Rights Commission, Supporting working parents: Pregnancy and return to work. National review – report, 2014, s. 8,  https://www.humanrights.gov.au/sites/default/files/document/publication/SWP_Report_2014.pdf (dostęp: 5.03.2019 r.)

[6]              Survey of Mothers in Europe 2011 results, http://www.mmmeurope.org/ficdoc/2011-MMM_BROCHURE_What_Matters_Mothers_Europe.pdf, dostęp 31 maja 2017 r. Badania te przeprowadzono na grupie 11 187 matek z Francji, Hiszpanii, Niemiec, Węgier, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Holandii, Szwecji, Słowacji, Finlandii, spośród których 52% należało do grupy wiekowej 26–40 lat, 36% do grupy wiekowej 41–55 lat. Badania przeprowadzono metodą tzw. „kuli śnieżnej” (z ang. snowball sampling).

[7] Pew Research Center, Modern Parenthood. Roles of Moms and Dads Converge as They Balance Work and Family, http://www.pewsocialtrends.org/2013/03/14/modern-parenthood-roles-of-moms-and-dads-converge-as-they-balance-work-and-family/, dostęp: 31 maja 2017 r.

[8]              Badanie Postawy matek małych dzieci wobec rozwoju i form opieki nad małymi dziećmi zrealizowane przez MillwardBrown SMG/KRC na zlecenie Nutricia na próbie 734 matek dzieci w wieku 4–36 miesięcy. Badanie przeprowadzono między 30 maja a 24 czerwca 2011 r.

[9] Wyniki badania zleconego przez Fundację Mamy i Taty zostały podane na stronie: https://wiadomosci.wp.pl/malzenstwa-jednoplciowe-polacy-stawiaja-sprawe-jasno-6113715620284545a (dostęp 6.03.2019 r.)

[10] Tekst Stowarzyszenia Miłość Nie Wyklucza dostępny jest na stronie: https://mnw.org.pl/odpowiedz-na-raport-z-badan-fundacji-mamy-i-taty/ (dostęp z 6.03.2019 r.)

[11] Encyklopedia PWN, dostępna na/: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/malzenstwo;4011433.html (dostęp z 6.03.2019 r.)

[12] Wyniki badania zostały udostępnione na stronie: https://oko.press/rekordowe-poparcie-dla-zwiazkow-partnerskich-i-rownosci-malzenskiej-sondaz/ (dostęp z 6.03.2019 r.)

[13] Więcej o szczegółach przebiegu prac nad ustalaniem treści art. 18 pisał B. Zalewski: https://ordoiuris.pl/rodzina-i-malzenstwo/komentarz-do-wyroku-wojewodzkiego-sadu-administracyjnego-w-warszawie-z-8 (dostęp 6.03.2019 r.)

[14] Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach - V Wydział Cywilny z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt V ACz 495/1

[15] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1112/16

[16] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2016 r., sygn. akt II GSK 866/15

[17] Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt K 18/04, OTK-A 2005/5/49, pkt III.16.6.

Rodzina i Małżeństwo

Analiza warszawskiego programu dofinansowania żłobków

Zagadnienie opieki nad dziećmi do lat 3 dotyka, na pewnym etapie ich życia, zdecydowanej większości warszawiaków. Nie każda rodzina może sobie pozwolić na jej sprawowanie wyłącznie przez samych rodziców (i osoby najbliższe). Prezydent miasta st. Warszawy, Rafał Trzaskowski, już w okresie przedwyborczym obiecywał bezpłatne miejsca w żłobku – w placówce publicznej bądź prywatnej – dla każdego dziecka mieszkającego na terenie stolicy.

Czytaj Więcej

Rodzina i Małżeństwo

Analiza projektu złożonego przez Komitet Inicjatywy Ustawodawczej „Stop pedofilii”

17 lipca Komitet Inicjatywy Ustawodawczej „Stop Pedofilii” złożył na ręce Marszałka Sejmu ponad 260 000 podpisów z poparciem dla nowelizacji art. 200b Kodeksu Karnego (druk sejmowy nr 3751). Towarzysząca inicjatywie kampania informacyjna skupiona była zarówno na zagrożeniu pedofilią, jak i na ujawnianiu gorszącej treści programów edukacji seksualnej wdrażanych za granicą oraz w Polsce.

Czytaj Więcej

Rodzina i Małżeństwo

Opinia prawna w sprawie niedopuszczalności dokonania transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego sprzecznego z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej

W ostatnim czasie coraz częściej usiłuje się zaprzeczyć przepisom polskiego prawa jednoznacznie – zarówno na poziomie konstytucyjnym, jak i ustawowym – definiującym instytucje małżeństwa i rodziny, poprzez wnioskowanie o dokonanie transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego do polskiego rejestru stanu cywilnego, potwierdzających dokonanie takich czynności prawnych, jak rejestracja jako małżeństwa układu dwóch osób tej samej płci, adoptowanie dziecka przez takie osoby czy też przysposobienia przez jedną z nich potomstwa partnera. Należy jednoznacznie stwierdzić, że dokonanie takiej transkrypcji stanowi naruszenie przepisów polskiego prawa i jako takie jest niedopuszczalne. 
Czytaj Więcej